Nigeria TV Info 

FG ati GenCos Ṣọkan Lori Iṣoro Idapọpọ Gbese Ina

Ijọba Apapọ (FG) ati awọn ile-iṣẹ agbara (GenCos) ti wa ninu ariyanjiyan lori bi a ṣe le ṣe iṣiro ati dapọ awọn gbese ti o ti pẹ ni eka ina ni Naijiria, ti o fihan awọn iṣoro eto-inawo ati ilana ninu ile-iṣẹ naa.

Aare Iṣẹ Agbara, Adebayo Adelabu, sọ pe iwadii lọwọlọwọ fihan pe iye gbese ijọba le kere ju bi a ti n ro lọ. Botilẹjẹpe awọn ile-iṣẹ fi iye gbese naa kọja ₦6 tiriliọnu, nọmba ti a ṣe iṣiro le jẹ nipa ₦4 tiriliọnu lẹhin ayewo ati idanwo to peye.

Adelabu ṣalaye pe diẹ ninu awọn iye iṣaaju pẹlu owo iwulo ati iyatọ owo ajeji, eyiti a ti ṣatunṣe lakoko ayewo. O tun sọ pe nipa ida 60 ninu 100 ti gbese naa jẹ ti awọn adehun ipese gaasi, ohun pataki fun iṣelọpọ ina.

Ṣugbọn GenCos ti tako ipo ijọba, wí pé ilana iṣiro naa ko ṣalaye ati pe awọn alabaṣepọ ko kopa daradara. Association of Power Generation Companies (APGC) sọ pe ko si iṣiro pipe ti a ti ṣe lati Oṣù Kẹta 2025 ati wọn ṣe ibeere lori bi awọn nọmba tuntun ṣe wa laisi ifọwọsi wọn.

Awọn amoye sọ pe gbese naa ni ọpọlọpọ awọn ẹya ju owo inawo lọ; o pẹlu owo agbara, iyatọ owo ajeji, owo iwulo lori awọn gbese ti ko san, ati awọn idiyele iṣẹ nitori iduro ati tun bẹrẹ awọn ẹrọ ina.

Ariyanjiyan yii ṣẹlẹ nigba ti ijọba n gbiyanju lati mu ile-iṣẹ ina dara pẹlu eto Presidential Power Sector Debt Reduction Programme, pẹlu awọn iwe ẹri gbese (bonds) lati san awọn gbese atijọ. Ṣugbọn idaduro awọn sisan ati ariyanjiyan lori iye ti a fọwọsi n fa wahala ninu ibasepọ laarin ijọba ati awọn olupese ina.

Awọn amoye kilọ pe ariyanjiyan yii le fa idinku igboya awọn oludokoowo ati mu wahala iṣanwo pọ si ni ile-iṣẹ naa.

Nikẹhin, gbogbo awọn alabaṣepọ gba pe ilana iṣiro ti o ṣalaye, ti gbogbo eniyan kopa ninu rẹ yoo ṣe iranlọwọ lati yanju iṣoro, mu igbẹkẹle pada, ati rii daju pe ina to peye de ọdọ gbogbo awọn ara Naijiria.